Kanalizasyon taşması ve geri tepme nasıl oluşur?
Kanalizasyon sistemi, suyun yerçekimiyle aşağıya ve dışarıya doğru aktığı bir eğim düzenine dayanır. Bu akışın herhangi bir noktasında bir engel oluştuğunda, arkadan gelen pis su gidecek yer bulamaz ve binadaki en düşük gider ağzından yükselmeye başlar. Ankara kanalizasyon açma çağrılarının çoğunda şikâyet bu yüzden bodrumda, zemin kattaki duşta ya da otopark yer süzgecinde başlar.
Geri tepmenin iki farklı kaynağı olabilir. Birincisi binanın kendi pis su hattında, yani dairelerden gelen kolonların birleştiği yatay hatta ya da parsel bacasına giden bağlantıda oluşan tıkanıklıktır. İkincisi ise şehir kanalizasyon ana hattının dolması veya tıkanmasıdır; özellikle sağanak yağışlarda yağmur suyunun da karıştığı hatlarda ana hat kapasitesini aşar ve su, bağlı binalara doğru geri itilir.
Bu ayrım hem çözüm yöntemini hem de sorumluluğu belirler. Bina içi tesisat ve parsel bacasına kadar olan bağlantı genel olarak bina yönetiminin sorumluluğundadır; parsel bacasından sonra başlayan şehir kanalizasyon hattı ise ASKİ'nin alanıdır. Doğru teşhis koyulmadan yapılan müdahale hem zaman kaybettirir hem de sorunun asıl kaynağını gizleyebilir.
Apartmanlarda sorunu ağırlaştıran bir diğer etken, çekvalf (geri dönüşsüz vana) bulunmamasıdır. Şehir hattı seviyesinin altında kalan bodrum ve yarı bodrum katlarda bu vana olmadığında, ana hattaki her yükselme doğrudan binaya yansıyabilir.
Kanalizasyon sorununu gösteren işaretler
Kanalizasyon kaynaklı sorunlar tek bir gideri değil, sistemin bütününü etkiler. Aşağıdaki işaretleri fark ediyorsanız sorunu daire içi bir tıkanıklıktan ayırmak gerekir.
- Bodrum katta, kazan dairesinde veya otoparktaki yer süzgecinden pis su yükseliyor.
- Zemin kattaki duş teknesi ya da klozetten, üst katlarda su kullanıldığında atık su geri geliyor.
- Yağmur yağdığında giderlerde fokurdama, koku ve geri tepme artıyor.
- Parsel bacası taşmış ya da bina önündeki logardan dışarıya pis su sızıyor.
- Bodrum duvarlarının dibinde nem, leke ve kalıcı lağım kokusu oluşuyor.
- Birden fazla dairenin pis su hattında aynı anda yavaşlama görülüyor.
- Sokaktaki diğer binalarda da benzer taşma şikâyetleri duyuluyor.
Sorun bina hattında mı, şehir hattında mı?
İlk kontrol noktası parsel bacasıdır. Bacada su birikmişse ve bacanın şehir hattına çıkış ağzı da su altındaysa, tıkanıklık parselden sonraki bölümde, yani şehir hattında olabilir. Baca boş ya da normal akıyorsa ama binada geri tepme varsa, sorun bina ile baca arasındaki pis su hattındadır. Sokaktaki diğer logarların durumu da bu tespiti destekler.
Bina içindeki hattı incelemek için temizleme kapaklarından ve parsel bacasından kameralı görüntüleme yapılır. Kamera, kolonların birleştiği dirseklerde birikim olup olmadığını, yatay hatta çökme veya ters eğim bulunup bulunmadığını ve tıkanıklığın tam konumunu gösterir. Bodrum su basması gibi yapıya zarar veren durumlarda bu görüntüler, onarım kararları için de sağlam bir dayanak oluşturur.
Sorunun şehir hattında olduğu anlaşılırsa, durumu ASKİ'ye bildirmeniz gerekir. Bu aşamada binanızın kendi hattının temiz ve çalışır olduğunu bilmek, başvurunuzda net bilgi vermenizi kolaylaştırır. Bina hattındaki tıkanıklıkta ise doğrudan açma işlemine geçilir.
Kanalizasyon hattını açma ve taşmayı kontrol altına alma
Taşma devam ediyorsa ilk öncelik, biriken pis suyu vidanjör ile çekerek alanı boşaltmaktır. Dolu bir parsel bacasında ya da su basmış bir bodrumda hatta çalışmak hem zordur hem de kirli suyun yayılmasına neden olur. Vidanjör, sıvıyı ve tortuyu tankına alarak çalışma alanını güvenli hale getirir.
Ardından pis su hattı, tıkanıklığın türüne göre robot (spiral) ile açılır. Apartman pis su hatlarında sık görülen mendil ve yağ yığınları, kesici başlıklarla parçalanır. Açılan hat sonrasında hidrojet ile basınçlı su verilerek yıkanır; bu sayede çeperlerdeki yağ ve tortu da temizlenir ve kesit genişler. Özellikle uzun yatay hatlarda ve çok daireli binalarda bu yıkama, tekrar tıkanma riskini belirgin şekilde azaltır.
Çok daireli apartmanlarda pis su hattı, dairelerden inen dikey kolonların bodrumda yatay bir hatta birleşmesiyle oluşur. Bu birleşim noktalarındaki dirsekler ve T bağlantılar, birikimin en çok başladığı yerlerdir. Bu nedenle açma işleminde yalnız tıkanıklığın bulunduğu noktaya değil, kolon bağlantılarının tamamına dikkat ediyor, hattı baştan sona yıkamayı hedefliyoruz.
Taşmanın kaynağı ters eğim, çökme veya hatalı bağlantı gibi yapısal bir kusursa, açma işlemi geçici rahatlama sağlar. Bu durumda kamera ile tespit edilen nokta için onarım önerisi sunulur. Şehir hattı seviyesinin altındaki bodrum katlar için çekvalf takılması gibi önleyici çözümler de değerlendirilebilir.
Bu işte kullandığımız ekipman
Kameralı kanal görüntüleme
Boru içine indirilen kamera ile tıkanıklığın yeri, nedeni ve borunun durumu kırmadan görülür.
Hidrojet (basınçlı su)
Yüksek basınçlı su, boru çeperindeki yağ, tortu ve kökleri sökerek hattı iç yüzeyinden temizler.
Elektrikli spiral / robot
Dönen spiral uçlar sıkışmış ıslak mendil, bez ve sert tıkaçları parçalayarak geçiş açar.
Vidanjör
Taşan logar, fosseptik ve biriken atık su emilerek alan boşaltılır ve tahliye edilir.
Kanalizasyon Açma süreci adım adım
- 01
Durumun dinlenmesi
Taşmanın nerede başladığını, yağmurla ilişkisini ve parsel bacasının durumunu öğrenerek ilk değerlendirmeyi yapıyoruz.
- 02
Taşmanın kontrol altına alınması
Gerekirse biriken pis su vidanjör ile çekilir, bodrum veya baca çevresi çalışılabilir hale getirilir.
- 03
Sorumluluk ayrımı için tespit
Parsel bacası ve çevre logarlar kontrol edilerek sorunun bina hattında mı şehir hattında mı olduğu belirlenir.
- 04
Hattın açılması ve yıkanması
Bina hattındaki tıkanıklık robot ile açılır, ardından hidrojet ile çeperler temizlenir.
- 05
Kontrol ve öneriler
Akış test edilir, gerekirse kamera ile son kontrol yapılır; çekvalf veya onarım gibi önleyici öneriler paylaşılır.
Kanalizasyon açma ücretini etkileyen etkenler
Kanalizasyon sorunlarında işin kapsamı, taşmanın boyutuna ve tıkanıklığın konumuna göre büyük farklılık gösterir. Ücreti aşağıdaki etkenler belirler; yerinde inceleme sonrası size açık bilgi veriyoruz.
- Taşan pis suyun miktarı ve vidanjör ile çekim gerekip gerekmediği
- Tıkanıklığın bina hattındaki konumu ve erişim noktası
- Pis su hattının uzunluğu, çapı ve malzemesi
- Robotla açmanın yanında hidrojetle yıkama ihtiyacı
- Kameralı görüntüleme ile teşhis veya son kontrol talebi
- Bodrum, otopark gibi zor erişimli alanlarda çalışma gerekliliği
- Tespit edilen yapısal sorunlar için ek onarım ihtiyacı
Sorunu telefonda anlattığınızda öngörülen yöntemi ve fiyatı etkileyen etkenleri iş başlamadan paylaşırız.
Taşma anında güvenli ilk adımlar
Bodrumda su yükselmeye başladıysa önce kendi güvenliğinizi düşünün. Su seviyesine yakın prizler, kombiler ve elektrikli cihazlar varsa, güvenle yapabiliyorsanız ilgili sigortayı kapatın; su içinde dolaşarak elektrikli cihazlara dokunmayın.
Bina sakinlerine haber verip su kullanımını durdurmalarını isteyin. Kanalizasyon taşmalarında kullanılan her litre su, en alt kata ulaşır. Eşyalarınızı yükseğe kaldırın ve taşmanın fotoğraflarını çekin; bu kayıtlar sigorta veya yönetim süreçlerinde işinize yarayabilir.
- Pis suyla temas ettiyseniz ellerinizi iyice yıkayın; bu su bakteri ve patojen içerir.
- Taşan suya çamaşır suyu ile tuz ruhunu birlikte dökmeyin; karışım zehirli gaz oluşturur.
- Parsel bacasına veya logara girmeyin; kapalı alanda biriken kanal gazları bayıltıcı olabilir.
- Ağır logar kapaklarını tek başınıza kaldırmayın, açık kapağın çevresini güvenli hale getirin.
- Yer süzgecini bezle tıkamak geçici olabilir ama suyu başka bir gidere yönlendirebilir, dikkatli olun.
- Sorun sokak genelindeyse ASKİ'ye bildirimde bulunun.
Kanalizasyon Açma hakkında sık sorulan sorular
Kanalizasyon taşmasında önce kimi aramalıyım?
Önce taşmanın kaynağını anlamak gerekir. Parsel bacası doluysa ve sokaktaki diğer logarlar da taşıyorsa sorun büyük ihtimalle şehir hattındadır ve ASKİ'ye bildirilmelidir. Baca normal akıyor ama binada geri tepme varsa, sorun bina hattındadır ve özel bir kanal açma hizmeti ile çözülür.
Bodrumu neden yağmur yağınca su basıyor?
Yağmur suyunun pis su hattına karıştığı bölgelerde sağanak sırasında şehir hattının seviyesi yükselir. Bodrum katlar bu seviyenin altında kaldığında su, giderler üzerinden binaya geri itilir. Bina hattındaki kısmi bir tıkanıklık da bu etkiyi artırır; çekvalf ve hattın düzenli temizliği riski azaltır.
Çekvalf geri tepmeyi önler mi?
Doğru noktaya ve doğru çapta takılan bir çekvalf, şehir hattından binaya doğru olan geri akışı büyük ölçüde engeller. Ancak düzenli bakım ister; içinde birikim olursa kapağı tam kapanmayabilir. Ayrıca bina hattının kendisi tıkalıysa çekvalf tek başına sorunu çözmez.
Kanalizasyon açma ile kanal açma arasında fark var mı?
Günlük dilde iki ifade sıklıkla aynı anlamda kullanılır. Biz kanalizasyon açma derken özellikle taşma ve geri tepme ile kendini gösteren, binanın pis su hattı ile şehir bağlantısı arasındaki sorunları kastediyoruz. Kullanılan yöntemler benzer olsa da teşhiste sorumluluk ayrımı ve taşmanın kontrolü öne çıkar.
Apartman pis su hattı açılırken dairelere girmek gerekir mi?
Çoğu durumda çalışma bodrumdaki temizleme kapakları ve parsel bacası üzerinden yürütülür, dairelere girmek gerekmez. Ancak tıkanıklık bir kolonun üst kısmındaysa veya belirli bir dairenin bağlantısında sorun varsa o daireden erişim gerekebilir. Bu durumu önceden yönetimle planlamak işi kolaylaştırır.
Taşmadan sonra bodrumun temizliği nasıl yapılmalı?
Önce pis suyun tamamen çekilmesi ve kaynağın giderilmesi gerekir. Ardından zeminler ve duvar dipleri bol su ve uygun bir dezenfektanla yıkanmalı, alan iyice havalandırılmalıdır. Farklı temizlik kimyasallarını birbirine karıştırmamaya özen gösterin.
Kanalizasyon tıkanıklığı binaya zarar verir mi?
Uzun süre devam eden geri tepme ve sızıntılar bodrum duvarlarında nem, sıva dökülmesi ve küf oluşumuna yol açabilir. Zemine sızan pis su ayrıca temel çevresindeki toprağı yumuşatabilir. Bu nedenle tekrarlayan taşmalarda sorunun kaynağına inmek ve hattı kalıcı olarak düzeltmek önemlidir.
Ankara’da kanalizasyon açma hizmet bölgeleri
İlçenize özel yapı tipleri ve sık karşılaşılan sorunlar için bölge sayfalarına göz atın.