Bodrum Su Basması: Ne Yapmalı, Geri Tepme Nasıl Önlenir?

İlk adım: Elektrik güvenliği

Bodrum su basması durumunda en büyük tehlike çoğu zaman suyun kendisi değil, elektriktir. Su prizlere, uzatma kablolarına, kombi, çamaşır makinesi veya derin dondurucu gibi cihazlara ulaştıysa, suya basmak elektrik çarpmasına neden olabilir.

Sigorta kutusuna kuru bir zeminden, suya basmadan güvenle ulaşabiliyorsanız bodrumun veya evin elektriğini kapatın. Sigorta kutusu su basmış alanın içindeyse veya ulaşmak için suya girmeniz gerekiyorsa, kesinlikle içeri girmeyin. Bu durumda bina yönetimine haber verin; gerekirse elektrik dağıtım şirketinin arıza hattından veya 112 Acil Çağrı Merkezi'nden destek isteyin.

Elektrik kesilmeden ıslak cihazlara dokunmayın, fişleri çekmeye çalışmayın. Doğalgaz kombisi veya sayacı su altında kaldıysa gaz kokusu olup olmadığına dikkat edin; koku varsa ortamı terk edip doğalgaz acil hattı 187'yi arayın.

• Suya basmadan elektriği kesemiyorsanız içeri girmeyin.
• Islak prizlere, cihazlara ve kablolara dokunmayın.
• Gaz kokusu alırsanız elektrik anahtarlarını kullanmadan ortamı terk edin.
• Çocukları ve evcil hayvanları su basan alandan uzak tutun.

Suyun kaynağını belirleyin

Bodrum su basması ne yapmalı sorusunun cevabı, suyun nereden geldiğine göre değişir. Temiz su ile pis su arasındaki fark hem müdahale yöntemini hem de sağlık önlemlerini belirler.

Su yer süzgecinden, tuvaletten veya duş giderinden yükseliyorsa ve kötü kokuyorsa bu bir kanalizasyon geri tepmesidir. Su duvardan, tavandan veya bir borudan fışkırıyorsa temiz su tesisatında bir patlak olabilir; bu durumda ana su vanasını kapatmanız gerekir. Yoğun yağış sırasında kapı, pencere veya duvar diplerinden giren su ise yüzey suyu ve yalıtım sorununa işaret eder.

Geri tepme yaşıyorsanız, apartmandaki diğer sakinlere hemen haber verin ve su kullanımını durdurmalarını isteyin. Bina hattı tıkalıyken üst katlarda kullanılan her litre su, en alçak noktadaki gidere, yani bodruma veya zemin kata çıkar. Bu basit adım, hasarın büyümesini önemli ölçüde yavaşlatabilir.

Neden bodrum ve zemin katlar etkilenir?

Atık su, yerçekimiyle en alçak noktaya doğru akar. Bina kanalında veya şehir hattında bir tıkanıklık ya da aşırı yük oluştuğunda, hattaki su seviyesi yükselir ve kendine bir çıkış arar. Bu çıkış, kotu en düşük olan gider, yani bodrum veya zemin kattaki yer süzgeci, duş ya da klozettir.

Bodrum katın gider seviyesi sokaktaki kanalizasyon hattına göre düşükse risk daha da artar. Şiddetli yağışlarda şehir hattı yağmur suyuyla dolduğunda, binada hiçbir tıkanıklık olmasa bile atık su geri gelebilir.

Geri tepmenin yaygın nedenleri şunlardır:

• Bina kanalında yağ, mendil veya kök kaynaklı tıkanıklık
• Bahçe logarında veya parsel bağlantısında birikme
• Şiddetli yağış sırasında şehir hattında oluşan yük
• Bodrum giderlerinin şehir hattından düşük kotta olması
• Geri tepme klapesi bulunmaması veya klapenin bakımsız kalması

Güvenli temizlik ve hijyen

Kanalizasyon suyu bakteri, virüs ve parazit taşıyabilir. Temizliğe başlamadan önce elektriğin kesildiğinden emin olun, lastik çizme, su geçirmez eldiven ve mümkünse maske kullanın. Açık yaralarınız varsa pis suyla temas etmekten kaçının.

Su seviyesi yüksekse, suyun vidanjör ile çekilmesi en hızlı ve en hijyenik yoldur. Daha az miktardaki suyu ıslak-kuru elektrikli süpürge ile almak isterseniz, cihazı mutlaka kuru ve güvenli bir prizden kullanın. Su çekildikten sonra zemin ve duvarları deterjanlı suyla yıkayın, ardından uygun bir dezenfektanla silin. Dezenfektanı başka temizlik ürünleriyle, özellikle çamaşır suyunu asit veya amonyak içeren ürünlerle karıştırmayın.

Pis suya maruz kalan halı, karton kutu, kumaş ve gıda ürünlerini atmanız gerekebilir. Ortamı iyice havalandırın ve kurutun; nem kalırsa kısa sürede küf oluşabilir. Hasarı fotoğraflamak ve sigorta poliçenizin kapsamını kontrol etmek, olası tazminat süreçlerinde işinizi kolaylaştırır.

Su çekildikten sonra: Hattın kontrolü

Bodrumdaki suyun boşaltılması sorunun yalnızca görünen kısmını çözer. Geri tepmenin nedeni bina hattındaki bir tıkanıklıksa ve bu tıkanıklık giderilmezse, apartmanda su kullanımı normale döndüğünde aynı tablo tekrar yaşanabilir. Bu nedenle su çekildikten sonra hattın açılması ve kontrol edilmesi gerekir.

Önce bahçe veya bina girişindeki logarlara dışarıdan bakılarak tıkanıklığın parsel içinde mi, yoksa şehir hattında mı olduğu anlaşılmaya çalışılır. Sokaktaki rögarlar da taşıyorsa sorun kamu şebekesinde olabilir; bu durumda ASKİ'ye bildirimde bulunun. Sorun bina hattındaysa, hattın uygun ekipmanla açılması ve ardından kameralı görüntüleme ile kök, çökme veya eğim sorunu olup olmadığının kontrol edilmesi tekrarlanma riskini azaltır.

Apartmanlarda bu süreç bina yönetimi tarafından yürütülmelidir. Yapılan işin kapsamı, tespit edilen sorun ve önerilen önlemler yazılı olarak kayıt altına alınırsa, sonraki bakım planlaması ve olası sigorta başvuruları kolaylaşır.

Çekvalf (geri tepme klapesi) nedir, nasıl korur?

Çekvalf, atık suyun yalnızca tek yönde, yani binadan dışarı doğru akmasına izin veren bir klapedir. Kanalizasyon hattında su seviyesi yükselip geri gelmeye başladığında klape kapanır ve pis suyun bodruma girmesini engeller. Geri tepme klapesi veya geri tepme ventili olarak da bilinir.

Çekvalf, bodrum ve zemin kattaki giderlerin bağlandığı hatta veya bina çıkışına yakın bir noktaya takılabilir. Doğru yerin seçilmesi önemlidir: Üst katların atık suyu da aynı hattan geçiyorsa, klape kapandığında bu su da tahliye edilemez. Bu nedenle uygulama, binanın tesisat yapısına göre bir uzman tarafından planlanmalıdır.

Çekvalfler bakım gerektirir. Klapenin arasına sıkışan atıklar tam kapanmasını engelleyebilir. Belirli aralıklarla kontrol edilmesi ve temizlenmesi, gerçekten ihtiyaç duyulduğunda çalışmasını sağlar.

Bodrum su basmasını önlemenin yolları

Çekvalf tek başına her senaryoyu çözmez; önleme birkaç önlemin bir arada uygulanmasıyla etkili olur. Bodrum giderleri şehir hattından düşük kottaysa, atık suyun bir pompa haznesinde toplanıp şehir hattının üzerine basılması (atık su terfi pompası) kalıcı bir çözüm olabilir.

Bina hattının düzenli bakımı da en az ekipman kadar önemlidir. Yağ ve mendil birikiminin temizlenmesi, kök girişinin tespiti ve logarların periyodik kontrolü, tıkanıklık kaynaklı geri tepmenin önüne geçer. Kameralı kanal görüntüleme, hattın durumunu görerek sorun çıkmadan önlem almanıza yardımcı olur.

• Bodrum giderlerine uygun bir çekvalf taktırın ve düzenli kontrol ettirin.
• Gerekirse atık su pompası ile bodrum atık suyunu yükseltin.
• Bina hattını ve bahçe logarlarını periyodik olarak temizletin.
• Değerli eşyaları ve elektrikli cihazları zeminden yüksekte tutun.
• Prizleri mümkün olduğunca yüksek konumlandırın.
• Yağmur suyu olukları ve bahçe drenajının bodrum duvarlarından uzağa akmasını sağlayın.